Lệnh G90 Máy Phay CNC Là Gì? Lập Trình Tọa Độ Tuyệt Đối Chuẩn Fanuc

Trong lập trình, lệnh G90 máy phay CNC là một trong những lệnh cơ bản nhưng cực kỳ quan trọng. Tuy nhiên lại có rất nhiều người nhầm lẫn lệnh G90 tiện CNC và phay, việc hiểu sai về lệnh có thể dẫn đến lỗi lập trình, sai kích thước chi tiết hoặc gây va chạm trong quá trình gia công.

Bài viết này, ATC Machinery sẽ giải thích đúng bản chất lệnh G90 trên máy phay CNC. Đi kèm với ví dụ G-code thực tế, giúp người học và kỹ thuật viên sử dụng một cách an toàn, chính xác trong sản xuất.

Lệnh G90 Máy Phay CNC Là Gì?

Trong lập trình máy phay CNC, G90 (Absolute Programming Mode) là một mã lệnh G-code dùng để chọn chế độ lập trình tọa độ tuyệt đối. Đây là chế độ lập trình cơ bản và được sử dụng rộng rãi nhất, giúp lập trình viên xác định chính xác vị trí dao cắt trong không gian làm việc của máy.

Khi máy phay CNC được thiết lập ở chế độ G90, mọi giá trị tọa độ được khai báo trong chương trình đều được hiểu theo hệ tọa độ gốc đang được kích hoạt, chẳng hạn như G54, G55, G56… Điều này có nghĩa là vị trí của dao luôn được xác định dựa trên một mốc cố định, thay vì phụ thuộc vào vị trí dao trước đó.

Cụ thể, khi sử dụng lệnh G90:

• Mọi tọa độ X, Y, Z đều được hiểu so với gốc tọa độ của hệ đang chọn (G54, G55, G56…)
• Dao luôn di chuyển đến tọa độ tuyệt đối đã được lập trình trong chương trình.
• Quá trình di chuyển không phụ thuộc vào vị trí hiện tại của dao, giúp tránh sai lệch tích lũy.

Cần lưu ý rằng G90 không phải là lệnh điều khiển chuyển động, mà chỉ đóng vai trò thiết lập chế độ lập trình tọa độ cho toàn bộ các lệnh di chuyển phía sau.

Xem thêm: Cách lấy gốc phôi trên máy tiện CNC đơn giản

Absolute Programming Mode Là Gì?

Absolute Programming Mode là phương pháp lập trình trong đó mỗi điểm gia công được xác định bằng một tọa độ cố định trong không gian, giúp chương trình CNC có cấu trúc rõ ràng và dễ kiểm soát hơn trong quá trình gia công.

Khi lập trình theo chế độ này:

• Mỗi điểm gia công đều có tọa độ xác định và không thay đổi
• Không xảy ra hiện tượng cộng dồn sai số giữa các bước di chuyển
• Chương trình dễ đọc, dễ kiểm tra và thuận tiện chỉnh sửa khi cần hiệu chỉnh kích thước

Nhờ những ưu điểm trên, G90 là chế độ lập trình được sử dụng phổ biến nhất trên máy phay CNC hiện nay, đặc biệt trong các ứng dụng yêu cầu độ chính xác cao như:

• Gia công khuôn mẫu
• Gia công đồ gá, jig
• Gia công các chi tiết có dung sai chặt chẽ

G90 Có Làm Dao Chạy Không?

Trong lập trình máy phay CNC, G90 không tạo ra bất kỳ chuyển động trục nào và cũng không làm dao di chuyển ngay lập tức khi được gọi. G90 chỉ có tác dụng xác định cách hiểu tọa độ cho chương trình. Dao chỉ bắt đầu chuyển động khi có các lệnh di chuyển cụ thể đi kèm, bao gồm:

Nói cách khác, chỉ khi G00, G01, G02 hoặc G03 được gọi cùng với tọa độ, máy phay CNC mới thực hiện chuyển động dao theo chương trình đã lập trình.

Ví Dụ Về Lệnh G90 Máy Phay CNC Chuẩn Nhất

Dưới đây là một số ví dụ minh họa cách sử dụng lệnh G90 trong lập trình máy phay CNC. Các ví dụ được xây dựng theo tình huống thực tế trong xưởng, giúp người học và kỹ thuật viên dễ hình dung cách G90 hoạt động khi kết hợp với các lệnh di chuyển.

Ví dụ 1: Di Chuyển Nhanh Dao Đến Vị Trí An Toàn

Ví dụ này minh họa cách sử dụng lệnh G90 kết hợp với G00 để đưa dao về vị trí an toàn trước khi bắt đầu gia công, đồng thời thiết lập rõ chế độ tọa độ tuyệt đối cho chương trình.

G54

G90

G00 X50 Y30 Z10

Khi nhập lệnh, dao di chuyển nhanh đến vị trí X=50; Y=30; Z=10, trong đó toàn bộ tọa độ được hiểu tuyệt đối so với gốc tọa độ của hệ G54. Vị trí di chuyển không phụ thuộc vào vị trí hiện tại của dao, giúp đảm bảo an toàn và tránh va chạm trong giai đoạn chuẩn bị gia công.

Ví dụ 2: Gia Công Đường Thẳng

Sau khi đã thiết lập chế độ lập trình tọa độ tuyệt đối bằng G90, lệnh G01 được sử dụng để thực hiện chuyển động cắt theo đường thẳng với lượng chạy dao xác định.

G90

G01 X80 Y30 Z-5 F300

Dao thực hiện chuyển động cắt đến đúng tọa độ (X80, Y30, Z-5) với lượng chạy dao F300. Toàn bộ tọa độ trong lệnh G01 đều được hiểu theo chế độ G90, do đó không bị ảnh hưởng bởi vị trí dao trước đó, giúp đảm bảo độ chính xác kích thước chi tiết.

So Sánh Lệnh G90 Và G91 Trên Máy Phay CNC

Trong lập trình máy phay CNC, G90 và G91 là hai chế độ lập trình tọa độ cơ bản, quyết định cách máy hiểu và thực hiện các giá trị X, Y, Z trong chương trình. Việc phân biệt rõ hai lệnh này giúp lập trình viên lựa chọn đúng chế độ phù hợp, tránh sai lệch kích thước và giảm thiểu rủi ro trong quá trình gia công CNC.

Trong môi trường sản xuất thực tế, ATC Machinery khuyến nghị sử dụng G90 làm chế độ lập trình chính trong hầu hết các ứng dụng gia công phay CNC. Lệnh G91 chỉ nên được sử dụng trong những trường hợp đặc biệt, khi người lập trình hiểu rõ nguyên lý hoạt động và kiểm soát tốt đường chạy dao.

Xem thêm: Lập trình CNC là gì? Hướng dẫn lập trình CNC cơ bản

Những Lỗi Thường Gặp Khi Hiểu Sai Lệnh G90

Mặc dù là một lệnh cơ bản trong lập trình CNC, G90 vẫn thường xuyên bị hiểu sai hoặc áp dụng không đúng, đặc biệt với người mới học CNC hoặc kỹ thuật viên chuyển đổi giữa các loại máy. Những nhầm lẫn này không chỉ gây lỗi chương trình mà còn tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn trong quá trình gia công.

Nhầm G90 là lệnh di chuyển

Một lỗi phổ biến là cho rằng G90 có chức năng điều khiển chuyển động của dao. Trên thực tế, G90 chỉ là lệnh thiết lập chế độ lập trình tọa độ tuyệt đối, hoàn toàn không tạo ra chuyển động trục. Việc hiểu sai vai trò của G90 dễ dẫn đến lập trình sai trình tự chạy dao, khiến người vận hành khó kiểm soát chương trình và tăng nguy cơ va chạm khi chạy máy.

Cho rằng G90 chính xác hơn G91

Nhiều người lầm tưởng rằng sử dụng G90 sẽ cho độ chính xác cao hơn G91. Tuy nhiên, độ chính xác gia công không phụ thuộc vào việc dùng lệnh nào, mà ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố  như: Độ chính xác của máy, tình trạng dao cắt, đồ gá, cách gá đặt và cấu trúc chương trình. Trên thực tế, lệnh G90 chỉ giúp chương trình dễ kiểm soát và hạn chế sai sót hơn lệnh G91.

Áp dụng lệnh G90 máy phay cho máy tiện

Đây là lỗi nghiêm trọng và tiềm ẩn rủi ro cao, trên máy tiện CNC (Fanuc), lệnh G90 tiện không mang ý nghĩa lập trình tọa độ tuyệt đối. Nếu áp dụng tư duy G90 của máy phay cho máy tiện, chương trình có thể chạy sai hoàn toàn so với dự kiến, thậm chí gây va chạm dao, phôi và máy, gây nguy hiểm.

Khi Nào Nên Sử Dụng Lệnh G90 Trên Máy Phay CNC?

Trong thực tế sản xuất, lệnh G90 máy phay là chế độ lập trình tọa độ tuyệt đối được ưu tiên sử dụng trên máy phay CNC, đặc biệt trong các trường hợp dưới đây:

• Gia công chi tiết 2D và 3D, nơi mỗi điểm gia công cần được xác định chính xác theo hệ tọa độ cố định
• Gia công khuôn, đồ gá, jig, plate, yêu cầu độ lặp lại và độ chính xác cao
• Sản xuất hàng loạt, nơi chương trình cần hoạt động ổn định, đồng nhất giữa các ca và các máy
• Chương trình CNC cần dễ quản lý, dễ kiểm tra và thuận tiện bảo trì, đặc biệt khi chỉnh sửa hoặc mở rộng chương trình

Khuyến nghị từ ATC Machinery Khi Sử Dụng Lệnh G90 Máy Phay CNC

Để sử dụng lệnh G90 hiệu quả và an toàn trong lập trình máy phay CNC, ATC Machinery đưa ra một số khuyến nghị quan trọng nhằm giúp doanh nghiệp và kỹ thuật viên tối ưu hiệu suất gia công:

• Luôn xác định và thiết lập đúng hệ tọa độ làm việc (G54 – G59) trước khi gọi các lệnh di chuyển.
• Kết hợp G90 với trình tự G-code hợp lý, đảm bảo chương trình rõ ràng, dễ kiểm soát và hạn chế rủi ro khi vận hành.
• Mô phỏng và kiểm tra chương trình trước khi chạy thực tế để phát hiện sớm các lỗi tiềm ẩn.
• Ưu tiên sử dụng máy phay CNC có độ ổn định cao cùng hệ điều khiển tiêu chuẩn Fanuc, giúp đảm bảo độ chính xác và độ bền trong sản xuất lâu dài.

Lệnh G90 là nền tảng quan trọng trong lập trình máy phay CNC, giúp kiểm soát chính xác tọa độ, hạn chế sai sót và đảm bảo an toàn trong quá trình gia công. Việc hiểu đúng và sử dụng G90 đúng ngữ cảnh sẽ giúp chương trình CNC rõ ràng, ổn định và dễ kiểm soát hơn trong sản xuất thực tế.

Bên cạnh yếu tố lập trình, hiệu quả gia công còn phụ thuộc vào độ ổn định của máy, giải pháp kỹ thuật và năng lực vận hành. ATC Machinery cung cấp máy phay CNC chính hãng, giải pháp lập trình và tối ưu gia công, ngoài ra còn có dịch vụ đào tạo vận hành CNC cho doanh nghiệp. Quý khách hàng đang có nhu cầu và cần hỗ trợ tư vấn xin vui lòng liên hệ trực tiếp với ATC Machinery qua số hotline.

TƯ VẤN NGAY

admin